Öğretim Materyalleri

ÖĞRETİM MATERYALLERİ

Öğretim materyalleri “ bilginin öğrenene ulaştırılabileceği farklı yollar ve ortamlar” olarak tanımlanabilir. Öğretim materyallerinin öğretim ortamında farklı amaçlar için kullanıldığı, bazı öğretim ortamlarında öğretmeni destekleyici, bazı ortamlarda tamamen öğretmen rolü üstlendiği gözlenmektedir.Öğrenme işlemine katılan duyu organlarımızın sayısı ne kadar fazla ise o kadar iyi öğrenir ve o kadar geç unuturuz. En iyi öğrendiğimiz şeyler, kendi kendimize yaparak öğrendiğimiz şeylerdir. Öğrendiğimiz şeylerin çoğunu gözlerimizin yardımıyla öğreniriz. En iyi öğretim soyuttan somuta ve basitten karmaşığa doğru gidilendir. Eğitim materyallerinin en etkin kullanma araçları, öğretilecek içeriğin soyuttan somuta doğru aşamalandırılması ve öğrencinin birden fazla duyu organına hitap etmesinin önemine dikkat çekilmektedir. Bu konuda Piaget, ilkokul çağındaki çocuklar somut işlemler dönemindedir, bundan dolayı da bu dönemdeki çocuklara kazandırmak istediğimiz davranışlar için hazırladığımız ders içeriği, onların beş duyu organına hitap edecek özellikte somut materyalle desteklenmiş olmalıdır .

Matematik Öğretiminde Materyal Geleneksel öğretim yöntemlerinde matematik öğretimi, öğretme-uygulama ekseni çerçevesinde biçimlendirilmiştir. Bu tip öğretim süreçlerinde, öğretim ortamı belirleyici bir rol oynar ve önceden belirlenmiş tek doğru cevabı olan soruların çözümleri bulunmaya çalışılır. Kısaca öğrenciler kapalı ve dar bir ortam içerisine sıkıştırılırlar. Öğretim materyalleri ise, öğrencilere açık ve araştırıcı ortamlar hazırlarlar, serbest çalışma imkanı sağlarlar. Öğrencilere, birçok öğretmenin göremediği çok karışık fikirlerin keşfedilmesi için imkanlar hazırlarlar.Geleneksel öğretim yöntemlerinde, genellikle bir problemin çözüm süreci çok az dikkate alınır. Oysa elektronik tablo ve materyaller yaklaşımında problemin ele alınış biçimi ve problemin çözümü için geliştirilen stratejiler daha önemlidir.Derslerde öğretim teknolojileri ve öğretim materyallerinin kullanımı ve geliştirilmesinin, öğretim eksikliklerinin giderilmesinde etkili olabildiği söylenebilir. Çizgiler bir nesne veya fikri en az zaman ve materyalle hızlıca görselleştirmemize imkân sağlar. Çizgilerle resmedilen nesnelerin hatırlanması daha kolay ve öğrenme açısından daha etkili olabilir. Grafik ve şemalar, bir olayın seyrini göstermeye ya da birkaç olay arasında karşılaştırma yapmaya yarayan ders materyalleridir. Kesme-yapıştırma, katlama veya yap-bozlar matematik öğretiminde önemli bir yer almaktadır. Yaparak yaşayarak öğrenme modeline uygun olarak hazırlanan kartonlar ve yap-boz materyalleri öğrencilerin ilgisini çektiği öğrenmeye olumlu katkılar sağladığı görülebilir. Yap-boz materyalleri hazırlamak kolay olmamakla birlikte iyi bir düşünme ve organizasyon ile strasforlar, kartonlar ya da tahta gibi maddeler kullanılarak, matematik öğretiminde kullanılabilecek materyaller geliştirilebilir.

Matematik Öğretiminde Materyal Geliştirme

Materyaller sayı doğrusu ve sayı doğrusu üzerinde bulunan bir noktanın konumunu yapısalcı yaklaşıma uygun olarak ders öğretimine çeşitlilik kazandırmak ve oyunlaştırmak amacıyla geliştirilmiştir. 2 A materyali: İstenen kesirli sayının sayı doğrusu üzerinde işaretlenmesi istenir. Öğrenci işaretlemeyi doğru yapıncaya kadar kırmızı ışık açık tutulur ve doğru nokta işaretlenince ışık yeşile çevrilir. Başka öğrencinin denemesine geçilir. 2 B materyali: İki tane iletken uçtan oluşan işaretleyicilerden biri seçilecek kesrin üzerine diğerini de sayı doğrusu üzerinde bu noktanın karşılığı üzerine bırakılarak çalışan bu materyal işaretleme doğru yapılınca, materyalin sol üst köşesinde bulunan ampulün yanması ile işaretlemenin doğru yapıldığı anlaşılır. Başka öğrencinin denenmesine geçilir. 2 A – B materyallerinin kullanılması sonucunda öğrencinin kazanımı sayı doğrusu, sayı doğrusu üzerinde bir kesrin konumunu öğrenmesidir.

Materyaller, çokgenleri tanıtmak, oyunlaştırarak sevdirmek amacıyla geliştirilmiştir. 3 A materyali (tangram): Kare şeklinde verilen tangramın yedi parçasının birbirinden ayrılması ve bu parçaların her birinin adlandırılması, bu parçaların hepsinin kullanılarak kare, dikdörtgen, yamuk, paralelkenar ve üçgen elde edilmesi öğrencilerden istenir. 3 B materyali, çokgen üretebilmek amacıyla dikdörtgenden ayrılan iki yamuğun eşit olan kenarlarının yan yana getirilmesi yoluyla, bunlardan mümkün olduğu kadar çok sayıda farklı şekiller oluşturulması ve oluşturulan sekiz düzlem şeklin kenarlarına göre adlandırılması öğrencilerden istenir. Öğrencinin bu materyallerin kullanımı sonucunda kazanımı: Çokgenleri ve çokgenler arasındaki bağıntıları tanır, bu bağıntılardan yararlanarak yeni çokgenler elde etmesini öğrenir.

Matematik öğretiminde materyal geliştirerek kullanmak öğretmenin ön çalışmalar yapmasını gerektirdiği için zahmetli ancak öğrenci açısından çok verimlidir. Öğrencilerin gelişmiş zeka alanları yardımıyla matematiği sevdirmek ve kavramları daha iyi algılamalarını sağlamak mümkündür. Öğrencilerle birden fazla öğretim yöntemiyle matematik dersi işlemek, bireysel farklılıklarını göz önüne almak, kısaca öğrencilere matematiği anlama hakkını vermek, öğrencilerin yaratıcılıklarını körelten ezberciliğin yok edilmesinde materyal geliştirmek ve kullanmak yararlı olacaktır. Materyallerin kullanılmasından;

1 – Öğretmen ve öğrencilerin problem çözme sürecinde sıklıkla karşılaştıkları zorlukları aşabilmeleri için yeni düşünceleri ortaya çıkarır.

2- Öğrencilerin matematiksel problemleri çözebilmeleri için modelleme yapabilme ve algoritmayı kullanabilme becerilerini geliştirirler.

3-Öğrenciler bir matematiksel problemin çözümüne ilişkin örüntüler geliştirebilirler. Ayrıca geliştirdikleri bu örüntülerdeki bir değişkenin değerinde meydana gelebilecek bir değişikliğin, diğer örüntüleri nasıl etkilediğini görebilme olanağına da sahip olurlar. “Bu durum ise öğrencilere cebirsel formüller ve bunlar arasındaki ilişkileri belirleme gibi karışık ve zor işlemlerle uğraşmaksızın, matematiksel yapıların ve uygulamaların anlamlarını derinlemesine düşünmeleri için fırsatlar sağlar. Bu işlemler yapılırken de matematiksel yapıların özelliği ve gücü zedelenmez. Materyaller mümkün olduğunca basit olmalıdır. Çok fazla ayrıntı ya da gerçeğe yakınlık öğrenmeyi güçleştirmekle kalmaz, öğrencinin nelerin önemli olduğu konusunda dikkatlerini dağıtır. Algılamamız seçicidir. Önceden sahip olduğumuz deneyimlerimiz ve duygularımızın sınırlı kapasitesinden dolayı bize sunulan mesajın sadece küçük bir bölümüne dikkatlerimizi yöneltiriz. Ancak, öğrencilerin hangi uyarıcılara (ses, görüntü, nesne, öğe vb.) dikkat ettiklerini belirlemek zor  olacağından görsel materyaller tasarımında verilmek istenen mesajla doğrudan ilgisi olmayan veya önemsiz unsurlar göz ardı edilmelidir. Geliştirilen öğretim materyalleri : basit, sade ve anlaşılabilir, dersin hedef ve amaçlarına uygun, ders konusunu oluşturan, bütün bilgilerle değil, önemli ve özet bilgilerle donatılmalıdır. Kullanılan yazı, metinler ve görsel – işitsel öğeler öğrencinin pedagojik özelliklerine uygun ve öğrencinin gerçek hayatıyla tutarlılık gösterilmelidir. Öğrenciye alıştırma ve uygulama imkanı sağlamalı öğrencinin erişimine ve kullanımına açık olmalıdır. Zaman içinde tekrar kullanılacak materyaller dayanıklı hazırlanmalıdır, hazırlanan öğretim materyalleri, kolaylıkla geliştirilebilir ve güncelleştirilebilir olmalıdır .Öğretim materyallerinin etkin bir şekilde hazırlanmasında ve geliştirilmesinde; materyalin öğrenciyi güdeleyici ve ilgisini çekme özelliği yanında Materyalin kullanımı için gerekli kullanım kılavuzları ve yazılı dökümanları dikkatlice incelenerek değerlendirilmelidir . Öğretmen ve öğrenci bir materyalden yararlanmadan önce onu iyice incelemeli, kullanma tekniklerini pratik olarak öğrenmeli gerekli eserlere, uzmanlara ve işten anlayanlara başvurmalıdır. Yapısalcı öğretim kuramına uygun olarak yeniden düzenlenmeye başlanan ilköğretim ders programları, materyal geliştirme ve uygulama çalışmalarıyla desteklenmelidir. Bu çerçevede yurt genelinde ödüllü ders materyalleri geliştirme yarışmaları düzenlenmeli. Öğretmenler materyal geliştirme ve kullanma konusunda teşvik edilmelidir. İl merkezlerinde bulunan Eğitim Araçları Merkezleri’nin adları değiştirilerek Eğitim Araçları ve Materyal Geliştirme Merkezleri olarak ilçelerde de yeniden yapılandırılmalı ve materyal geliştirmek isteyen öğretmenlere mesai içi ve mesai dışında açık olmalıdır. Özellikle geliştirilen fen ve matematik materyalleri ülke genelinde öğretmenlerin bilgisine ve kullanımına sunulmak üzere M.E.B’nin web sayfalarında tanıtılmalıdırlar.

İnteraktif Matematik Materyalleri:

MEB Etkileşimli matematik arşivi : http://yazarlikyazilimi.meb.gov.tr/Materyal/matematik/matematik.html

EBA etkileşimli matematik sözlüğü :

http://f.eba.gov.tr/MatematikSozlugu/intro/index.html

Geogebra ile hazırlanmış binlerce etkileşimli öğrenme nesnesi :

https://www.geogebra.org/?lang=tr

Matematik etkinliklerinin yer aldığı Education.com :

https://www.education.com/activity/math/

 

Kaynaklar: D.Ü.Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi 7, 47-56 (2006):http://www.zgefdergi.com/Makaleler/3861820_07_04_Inan.pdf

http://www.matematiktutkusu.com:http://www.matematiktutkusu.com/forum/matematik-materyalleri/3755-matematik-materyal-ornekleri.html

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir